Array Sekret powstania rzeki Koloradow - Środowisko i jego ochrona | Oszczędzam wodę

Polecamy

  • Środowisko – jest to przedmiot jakiego się uczymy w podstawówce. Niestety większość z nas z wiekiem zapomina że powinno się dbać o nasza…

  • Fermentacja metanowa, mało znana nazwa na rynku, co to właściwie jest i jakie ma znaczenie dla ochrony środowiska. Jest to jedne z najst…

  • Ziemia jest trzecia planetą Układu Słonecznego. Domem dla prawie 7 miliardów ludzi (obecnie szacuję się iż na ziemi żyje 6 miliardów 800…

Sekret powstania rzeki Koloradow

Środowisko Około dwudziestu milionów lat temu płyta oceaniczna zaczęła przesuwać się na północ względem północnoamerykańskiej. Temperatura w pobliżu równiny Kolorado zaczęła rosnąć, a skorupa ziemska zaczęła się rozciągać. Wielkie obszary lądu zdeformowały się: część z nich wypiętrzyła się, część zapadła, na nizinie pojawmy się zbiorniki wodne. Niegdyś poziome warstwy skal są teraz ułożone niemal pionowo, a cały region przechylił się i zapadł. Pradawna historia kanionu zapisana jest w pradawnej wychodni. Samo zapadnięcie się zmieniło topografię terenu. Rzeki mogły zmienić kierunek, gdyż zmienił się cały krajobraz. Jakiś czas po zapadnięciu się terenu powstała nowa rzeka Kolorado o nowym biegu, jednak niełatwo było znaleźć najwcześniejsze ślady tej rzeki. Określenie wieku osadów w postaci otwornic pomoże ustalić wiek rzeki. Skamieliny z okresu kredy sugerują, że rzeka kolorado zaczęła płynąć swoim biegiem co najmniej 4,5 miliona lat temu w dzisiejszym kierunku. Wiedząc, kiedy rzeka Kolorado powstała, naukowcy zaczęli zastanawiać się, w jaki sposób to się stało. U źródła rzeka wydłuża koryto w górę rzeki, kiedy pędząca woda wżyna się w skały. Zjawisko to nosi nazwę erozji wstecznej. Szukając wskazówek naukowcy odkryli w dole rzeki warstwę skal, zwana formacją Barls. Skały te mają około 6 milionów lat, a niektóre wznoszą się na ponad 600 metrów nad poziom morza. Przyglądając się bliżej, naukowcy odkryli morskie skamieliny, co było zjawiskiem niezwykłym. Skamieliny sugerują, że badana warstwa skały powstała pod morzem i to te właśnie skamieliny naprowadziły naukowców na nowe teorie, według której, kiedy powstała zatoka Kalifornijska sięgała setki kilometrów dalej, niż obecnie. Martwe organizmy morskie opadały na dno i zostały pogrzebane w skalach osadowych. Dziś skamieliny znajdują się setki metrów nad powierzchnią morza, zatem formacje te musiały wypiętrzyć się w ciągu ostatnich pięciu milionów lat, być może nawet o 5000 metrów. Obszar ten został prawdopodobnie wypiętrzony po tym, jak szczątki organizmów skamieniały 6 milionów lat temu, a drugie wypiętrzenie stworzyło idealny scenariusz, umożliwiający erozję wsteczną, jednak nie wszyscy są przekonani co do teorii drugiego wypiętrzenia. Wykonując odpowiednie badania laboratoryjnej można stwierdzić, czy dane osady powstały w wodzie słodkiej, czy morskiej. Wyniki badań podważyły teorię drugiego wypiętrzenia. Inny model, mówiący, w jaki sposób rzeka Kolorado przecięła płaskowyż był zatem niezbędny, a wskazówek nowej teorii szuka się kilkaset kilometrów dalej. Doszukując się analogii w obu kanionach oraz pobliskich jeziorach można wyciągnąć odpowiednie wnioski, które mówią, iż jedno z jezior wylało i wyrzeźbiło kanion. Jezioro wylewając się uformowało najpierw strumień, a strome nachylenie rzeki sprawiło, że wdzierał się głęboko w skały. Kiedy rozmiar strumienia rósł, a z jeziora wylewało się coraz więcej wody, ta wżynała się w skały jeszcze głębiej, jednak nie ma niezbitych dowodów na to, że istniało jezioro, zdolne wyrzeźbić wielki kanion.

Tagi: naukowiec,skała,teren | Podział strony