Array Sekret powstania rzeki Koloradow - Środowisko i jego ochrona | Oszczędzam wodę

Polecamy

  • Jeżeli chodzi o dwutlenek siarki, musimy wiedzieć, że jest to bezbarwny, silnie toksyczny gaz o duszącym zapachu. Cechuje go wolne rozpr…

  • Jedna z metod wykorzystania śmieci może być nieco dziwna, ale jeśli przyjrzeć się jej bliżej, może okazać się, że nowe rozwiązanie może …

  • Zanieczyszczenie środowiska ma równy wymiar i różne znaczenie. Jest jednak rzeczą bardzo widoczną że coraz to bardziej wpływa na życie l…

Sekret powstania rzeki Koloradow

Środowisko Około dwudziestu milionów lat temu płyta oceaniczna zaczęła przesuwać się na północ względem północnoamerykańskiej. Temperatura w pobliżu równiny Kolorado zaczęła rosnąć, a skorupa ziemska zaczęła się rozciągać. Wielkie obszary lądu zdeformowały się: część z nich wypiętrzyła się, część zapadła, na nizinie pojawmy się zbiorniki wodne. Niegdyś poziome warstwy skal są teraz ułożone niemal pionowo, a cały region przechylił się i zapadł. Pradawna historia kanionu zapisana jest w pradawnej wychodni. Samo zapadnięcie się zmieniło topografię terenu. Rzeki mogły zmienić kierunek, gdyż zmienił się cały krajobraz. Jakiś czas po zapadnięciu się terenu powstała nowa rzeka Kolorado o nowym biegu, jednak niełatwo było znaleźć najwcześniejsze ślady tej rzeki. Określenie wieku osadów w postaci otwornic pomoże ustalić wiek rzeki. Skamieliny z okresu kredy sugerują, że rzeka kolorado zaczęła płynąć swoim biegiem co najmniej 4,5 miliona lat temu w dzisiejszym kierunku. Wiedząc, kiedy rzeka Kolorado powstała, naukowcy zaczęli zastanawiać się, w jaki sposób to się stało. U źródła rzeka wydłuża koryto w górę rzeki, kiedy pędząca woda wżyna się w skały. Zjawisko to nosi nazwę erozji wstecznej. Szukając wskazówek naukowcy odkryli w dole rzeki warstwę skal, zwana formacją Barls. Skały te mają około 6 milionów lat, a niektóre wznoszą się na ponad 600 metrów nad poziom morza. Przyglądając się bliżej, naukowcy odkryli morskie skamieliny, co było zjawiskiem niezwykłym. Skamieliny sugerują, że badana warstwa skały powstała pod morzem i to te właśnie skamieliny naprowadziły naukowców na nowe teorie, według której, kiedy powstała zatoka Kalifornijska sięgała setki kilometrów dalej, niż obecnie. Martwe organizmy morskie opadały na dno i zostały pogrzebane w skalach osadowych. Dziś skamieliny znajdują się setki metrów nad powierzchnią morza, zatem formacje te musiały wypiętrzyć się w ciągu ostatnich pięciu milionów lat, być może nawet o 5000 metrów. Obszar ten został prawdopodobnie wypiętrzony po tym, jak szczątki organizmów skamieniały 6 milionów lat temu, a drugie wypiętrzenie stworzyło idealny scenariusz, umożliwiający erozję wsteczną, jednak nie wszyscy są przekonani co do teorii drugiego wypiętrzenia. Wykonując odpowiednie badania laboratoryjnej można stwierdzić, czy dane osady powstały w wodzie słodkiej, czy morskiej. Wyniki badań podważyły teorię drugiego wypiętrzenia. Inny model, mówiący, w jaki sposób rzeka Kolorado przecięła płaskowyż był zatem niezbędny, a wskazówek nowej teorii szuka się kilkaset kilometrów dalej. Doszukując się analogii w obu kanionach oraz pobliskich jeziorach można wyciągnąć odpowiednie wnioski, które mówią, iż jedno z jezior wylało i wyrzeźbiło kanion. Jezioro wylewając się uformowało najpierw strumień, a strome nachylenie rzeki sprawiło, że wdzierał się głęboko w skały. Kiedy rozmiar strumienia rósł, a z jeziora wylewało się coraz więcej wody, ta wżynała się w skały jeszcze głębiej, jednak nie ma niezbitych dowodów na to, że istniało jezioro, zdolne wyrzeźbić wielki kanion.

Tagi: naukowiec,skała,teren | Podział strony